Lokacja Adamowa

Adamów, dawniej miasto, a obecnie osada w powiecie łukowskim, w województwie lubelskim. 

6 maja 1539 roku król Zygmunt Stary wydał dokument lokacyjny zezwalający braciom Hieronimowi i Adamowi Rusieckim na założenie na "surowym korzeniu" miasta Jadaromin (później Jadamów, a od 1617 Adamów) w ziemi i powiecie radomskiom.

Treść aktu założycielskiego: 

" My Zygmunt z Bożej Łaski Król Polski, Wielki Książę Litewski

 podajemy do wiadomości treścią tego pisma wszystkim zainteresowanym i każdemu z osobna tak obecnym jak i potomnym, którzy będą wiedzieli o tym wydarzeniu, iż my dowiedziawszy się o wyjątkowej wierności i zasługach braci rodzonych Adama i Hieronima Rusieckich i pragnąc ich uczynić jeszcze bardziej chętnymi i zobowiązanymi do świadczenia usług Nam i Rzeczypospolitej Królestwa Naszego, a także kierując się Naszą wyjątkową łaską i przychylnością Naszej Wysokości, popartą zgodą naszych doradców, obecnych przy tym akcie, uznaliśmy, iż powinna im być dana możność wszechstronnego działania. A więc dajemy im zezwolenie i możność założenia i erygowania od surowego nowego korzenia miejscowości zwanej Jadaromin, leżącej w ziemi i powiecie radomskim, a także na mocy Naszego Autorytetu Królewskiego miasto o tej samej nazwie dla nich tymże samym przywilejem Naszym pod nazwą Nowy Jadaromin erygujemy i zakładamy. Jako poświadczenie tych wszystkich i poszczególnych (przywilejów) nakazaliśmy wykonać ten zapis potwierdzony Naszą pieczęcią. Dano w Krakowie we wtorek przed świętem św. Stanisława ostatniego miesiąca maja roku Pańskiego 1539-go a panowania Naszego trzydziestego piątego roku, w obecności wielebnych w Chrystusie ojców panów… ".

Pieczęć Adamowa z 1565 roku
(Zbiory Czapskich w Krakowie}

Oprócz zezwolenia na lokację Adamów zyskał też prawo do organizowania trzech jarmarków rocznie oraz targów tygodniowych w każdy poniedziałek.

Wraz z otrzymaniem prawa miejskiego Adamów otrzymał też herb. Dali mu Rusieccy część swojego herbu Rawicz, czarnego niedźwiedzia, bez panny, na złotym polu.

Herb Adamowa

Wkrótce po otrzymaniu królewskiego zezwolenia przystąpiono do budowy miasta. Pod jego budowę wybrano wyniosłość terenową o charakterze płaszczyzny na lewym brzegu Grabówki, na wschód od siedziby właścicieli. Przebiegał tędy trakt łączący Łuków z Łysobykami z odnogami na Kock przez Serokomlę oraz na Żelechów i Ryki przez Wolę Gułowską, co dla zainteresowanych handlem Rusieckich, nie było bez znaczenia. Zapewne korzystali z tej drogi wywożąc swoje towary do portu w Stężycy (Rusieccy posiadali tam spichlerz), a stamtąd Wisłą do Gdańska.

Widok na Plac Niedźwiedzi w Adamowie. 
Fot. Jakub Kachniarz, 2020 r.

Choć o założycielach miasteczka niewiele już kto dziś pamięta, to niedźwiedź, ich znak, nadal jest symbolem Adamowa. W centrum osady powstał niedawno "Plac Niedźwiedzi", miejsce rozrywki i wypoczynku.