81. rocznica ludobójstwa w Józefowie Dużym

Wieś Józefów Duży w gminie Serokomla w środę 14 lipca 2021 roku była świadkiem doniosłej uroczystości. Pod skwarnym niebem dokonano odsłonięcia i poświęcenia 6 tablic upamiętniających ofiary zbrodni hitlerowskiej, jaka miała miejsce na tej ziemi w dniu 14 kwietnia 1940 roku. 

To tutaj w masowej egzekucji Niemcy rozstrzelali ponad 200 osób spędzonych z Józefowa i okolicznych miejscowości. Pretekstem do zbrodni było zabójstwo na tle rabunkowym rodziny kolonisty niemieckiego Adolfa Käsnera. 

19 kwietnia 1956 roku, 16 lat od masowej kaźni, ciała pomordowanych ekshumowano i przeniesiono na cmentarz parafialny w Serokomli, gdzie spoczęły w 16 zbiorowych mogiłach. Na miejscu zbrodni w Józefowie Dużym w latach 1970 - 1972 został wzniesiony pomnik z brązowego marmuru przedstawiający postać „ kobiety bolejącej ”, a na pamiątkowej tablicy wyryto napis o następującej treści:

„Pamięci naszych ojców, synów, mężów i braci 217 niewinnych ofiar mieszkańców Józefowa, Bronisławowa, Zakępia, Bielan, Rudy, Hordzieży, Serokomli i Leonardowa rozstrzelanych przez hitlerowców - morderców, tragicznego dnia 14 kwietnia 1940

Gloria victis”

W 2020 roku, w 80. rocznicę zbrodni, ufundowano imienne tablice upamiętniające pomordowanych, ale z uwagi na czas pandemii uroczyste odsłonięcie przeniesiono na kolejny rok.  Inicjatorami budowy byli: regionalista i społecznik, redaktor periodyku „ Wieści z Małego Mazowsza” Ryszard Biesak oraz prezes Stowarzyszenia Rozwoju Wsi Józefów Duży Agata Sokołowska. Środki finansowe pozyskano z Instytutu Pamięci Narodowej, przy wsparciu Starostwa Powiatowego w Łukowie, Gminy Serokomla oraz ze zbiórek Stowarzyszenia Rozwoju Wsi Józefów Duży.

Uroczystości odsłonięcia i poświęcenia tablic w Józefowie Dużym rozpoczęto 14 lipca 2021 r. o godz. 11.00 Mszą Św. koncelebrowaną przez ks. Henryka Domańskiego, proboszcza parafii Serokomla i O. Marka Kowalskiego ze Zgromadzenia Paulinów, misjonarza i rekolekcjonisty, obecnie na posłudze w Mariupolu, przyfrontowym mieście na Ukrainie. Z ust Ojca Marka wybrzmiały najważniejsze słowa w tym dniu, o pamięci i przebaczeniu. 

W uroczystościach udział wzięli mieszkańcy wsi Józefów Duży, rodziny pomordowanych oraz licznie przybyli zaproszeni goście, m.in. senator RP Stanisław Gogacz, poseł Sławomir Skwarek, radny Sejmiku Województwa Lubelskiego Ryszard Szczygieł, naczelnik Oddziałowego Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa IPN w Lublinie Jacek Romanek, wicestarosta łukowski Janusz Kozioł, burmistrz Kocka Tomasz Futera, wójt gminy Jeziorzany Mariusz Grobel, wójt gminy Adamów Karol Ponikowski. Honory gospodarzy czynili wójt gminy Serokomla Piotr Chaber oraz dyrektor Gminnej Biblioteki Publicznej w Serokomli Justyna Gruba. Asystę honorową pełniła 19. Lubelska Brygada Zmechanizowana im. gen. dyw. Franciszka Kleeberga. 

Odsłonięcia tablic dokonali:

Piotr Chaber - wójt gminy Serokomla,

Agata Sokołowska - prezes Stowarzyszenia Rozwoju Wsi Józefów Duży,

Janusz Kozarski - przewodniczący Rady Gminy Serokomla,

Stanisław Boreczek - przedstawiciel rodzin pomordowanych,

Janusz Kozioł - wicestarosta łukowski,

Jacek Romanek - przedstawiciel IPN w Lublinie.

D. K.