Historia apteki w Adamowie

Początki apteki i rodzina Biernackich

    Historia apteki w Adamowie sięga około 1882 roku, kiedy to Aleksander Biernacki (1851-1897) nabył aptekę w budynku na placu Śniegockich (obecna nazwa). Budynek ten, dawny zajazd, istnieje do dziś i obecnie mieści się w nim m.in. bank oraz restauracja. Apteka pozostawała w rękach rodziny Biernackich aż do 1982 roku.

    Aleksander Biernacki pracował jako aptekarz przez 15 lat. Niewiele wiadomo o jego życiu, ale jako właściciel apteki pełnił bardzo ważną rolę w społeczności Adamowa. W tamtych czasach apteka służyła mieszkańcom jako punkt pierwszej pomocy i centrum zdrowia, a aptekarze często udzielali porad zdrowotnych i opatrywali rany. Wiadomo, że klientem apteki był między innymi Henryk Sienkiewicz, wybitny polski pisarz i laureat Nagrody Nobla. Aleksander Biernacki zmarł 12 listopada 1897 roku, w wieku 46 lat, pozostawiając córkę Marię.

Aleksander Rogoziński - rozwój apteki i życie społeczne

Aleksander Rogoziński (1873-1941)

Aleksander Jan Rogoziński urodził się 14 maja 1873 roku w Solcu nad Wisłą, w rodzinie Jana i Teofili z Grabdzińskich. W 1891 r. rozpoczął praktykę aptekarską w Opatowie, a w 1897 roku podjął studia farmaceutyczne na Uniwersytecie w Dorpacie (obecnie Tartu w Estonii). Studia ukończył w 1904 roku na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim, uzyskując tytuł magistra farmacji. 

W 1905 roku Aleksander Rogoziński poślubił Marię Krystynę Biernacką. Po ślubie przejął aptekę od swojej teściowej, Bronisławy Biernackiej. Apteka szybko stała się ważnym miejscem spotkań towarzyskich, gdzie dyskutowano o lokalnej polityce i sprawach społecznych.

Aleksander i Maria mieli troje dzieci: Mariannę, Martynę i Stanisława. Aleksander był bardzo aktywnym członkiem społeczności lokalnej - należał do ochotniczej straży pożarnej, był współzałożycielem polskiej kasy oszczędnościowej „Kasa Stefczyka" oraz członkiem i skarbnikiem Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego w Lublinie. 

Podczas II wojny światowej Aleksander Rogoziński wstąpił do polskiego ruchu oporu, walcząc w Armii Krajowej. Za swoją działalność został aresztowany przez hitlerowców 14 września 1940 roku, wraz z grupą lokalnej inteligencji. Był więziony w Radzyniu Podlaskim i na zamku w Lublinie, a w styczniu 1941 roku został przetransportowany do obozu koncentracyjnego w Auschwitz, gdzie zmarł 31 marca 1941 roku. Oficjalnie podano, że zmarł na zapalenie płuc, choć w rzeczywistości śmierć więźniów w obozach koncentracyjnych była spowodowana głodem i ciężką pracą. 

Po jego śmierci aptekę odziedziczył syn Stanisław.

Stanisław i Tatiana Rogozińscy - kontynuacja tradycji

Stanisław Rogoziński (1913-1998) w wieku 75 lat

Stanisław Rogoziński urodził się 1 maja 1913 roku w Adamowie. Ukończył Państwowe Gimnazjum im. Bolesława Prusa w Siedlcach, a w 1937 roku rozpoczął studia na Wydziale Farmaceutycznym Uniwersytetu Warszawskiego.

Po ukończeniu drugiego roku studiów wybuchła wojna we wrześniu 1939 roku. Stanisław został powołany do wojska i walczył pod Grudziądzem. W grudniu 1939 roku wrócił do Adamowa i został zarejestrowany w Izbie Aptekarskiej w Lublinie jako praktykant apteczny, odbywając praktykę w aptece ojca. W 1940 roku został aresztowany wraz z ojcem, ale udało mu się uciec i wrócić do domu, aby opiekować się apteką i rodziną. 

W marcu 1943 roku został skierowany do pracy w aptece we Lwowie, a w marcu 1944 roku ponownie wrócił do Adamowa. Po wojnie, w 1946 roku, wrócił na studia, tym razem na Uniwersytet Jagielloński w Krakowie, gdzie uzyskał dyplom w 1946 roku, 14 lat po zdaniu matury. 

8 września 1947 roku Stanisław poślubił Tatianę Jeryszew (z domu Sińkowską). Tatiana urodziła się 29 listopada 1918 roku w Czerkasach na Ukrainie w rodzinie polskiego pochodzenia. Jej ojciec, Paweł Sińkowski, był prawnikiem. Rodzina wróciła do Polski po 1918 roku. Tatiana pracowała jako nauczycielka, a w wolnym czasie pomagała mężowi w aptece. W 1953 roku uzyskała dyplom technika farmaceutycznego. 

Stanisław Rogoziński był człowiekiem punktualnym i oddanym swojej pracy. Choć apteka była otwarta w godzinach od 8.00 do 16.00, gdy zachodziła taka potrzeba, pomagał ludziom nawet w nocy. Praktykował swój zawód przez 30 lat, nie biorąc ani jednego dnia urlopu. 

W procesie nacjonalizacji prywatnych aptek w Polsce, 9 stycznia 1951 roku apteka w Adamowie stała się własnością państwową. Stanisław Rogoziński pozostał jej kierownikiem aż do 1978 roku.

Dalsze losy apteki

Stanisław Rogoziński przeszedł na emeryturę 30 kwietnia 1978 roku w wieku 65 lat, ale pracował w aptece aż do 1982 roku. W latach 1980-1982 kierowniczką apteki była Krystyna Biaduń, a od 1982 roku funkcję tę pełni Marianna Suska-Mazur. 

W 1990 roku Marianna Suska-Mazur wykupiła aptekę z Cefarmu i przeniosła ją do budynku przylegającego do budynku ośrodka zdrowia  na ulicy Kleeberga. Odrestaurowała oryginalne meble i wyposażenie używane przez rodziny Biernackich i Rogozińskich. Część przedmiotów została przekazana do Muzeum Farmacji w Lublinie.

Działalność społeczna Stanisława Rogozińskiego

Stanisław Rogoziński był nie tylko aptekarzem, ale także aktywnym działaczem społecznym. W latach 1955-1968 był prezesem klubu sportowego „Sokół" w Adamowie, szczególnie angażując się w pracę z młodzieżą i wspieranie inicjatyw sportowych. 

Za swoją działalność społeczną i zawodową otrzymał wiele wyróżnień, m.in. nagrodę za wzorową pracę w Służbie Zdrowia (1966), medal 100-lecia Sportu Polskiego, srebrny medal „Zasłużony Kulturze Fizycznej", Krzyż Zasługi dla Sportu, a 20 lipca 1980 roku został odznaczony Orderem Odrodzenia Polski.

Schyłek życia

Tatiana i Stanisław Rogozińscy przenieśli się do Łukowa w 1982 roku, aby mieć bardziej komfortowe warunki mieszkaniowe. Stanisław Rogoziński pozostawił w Adamowie doskonale utrzymaną i świetnie działającą aptekę oraz zyskał ogromny szacunek dla siebie i swojego zawodu.

Stanisław Rogoziński zmarł 28 marca 1998 roku. W jego pogrzebie, który odbył się w Adamowie, uczestniczyło wiele osób. Został pochowany z honorami strażackimi, a na jego trumnie złożono hełm strażacki. Tatiana Rogozińska dołączyła do niego 6 grudnia 1998 roku.

Najważniejsze daty w historii apteki w Adamowie

• 1882 - Aleksander Biernacki założył aptekę w Adamowie w budynku na placu Śniegockich
• 1905 - Aleksander Rogoziński przejął aptekę od swojej teściowej, Bronisławy Biernackiej
• 1940 - Aleksander Rogoziński został aresztowany przez hitlerowców 14 września 1940 roku
• 1940-1946 - apteka pozostawała w rękach Marii Rogozińskiej i jej syna Stanisława
• 1943 - w kwietniu duża część budynku na placu Śniegockich została zniszczona przez pożar
• 1946 - Stanisław Rogoziński rozpoczął pracę w aptece po ukończeniu Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie
• 1951 - w procesie nacjonalizacji prywatnych aptek apteka w Adamowie stała się własnością państwową
• 1978 - Stanisław Rogoziński przeszedł na emeryturę
• 1980-1982 - kierowniczką apteki była Krystyna Biaduń
• 1982 - Marianna Suska-Mazur została kierowniczką apteki
• 1990 - Marianna Suska-Mazur wykupiła aptekę z Cefarmu i przeniosła ją do budynku przy ulicy Kleeberga

Bibliografia:

• Wróbel Andrzej, Korzeniowska Małgorzata, Polak Agnieszka, Szczygieł Marcin, Wróbel Rafał. The history of pharmacy in Adamów. Current Issues in Pharmacy and Medical Sciences. 2016;29(1):1-7.